DOLAR 33,0413 0.65%
EURO 36,0249 0.4%
ALTIN 2.559,200,41
BITCOIN 19159051,81%
Diyarbakır
34°

AÇIK

13:15

ÖĞLE'YE KALAN SÜRE

Diyarbakır’ın saklı cenneti: Karacadağ 

Diyarbakır’ın saklı cenneti: Karacadağ 

ABONE OL
25 Aralık 2023 11:51
Diyarbakır’ın saklı cenneti: Karacadağ 
0

BEĞENDİM

ABONE OL

25 Aralık 2023 11:51


Haber: Bilal DALGIÇ

Diyarbakır Karacadağ Bölgesi Coğrafi konumu hakkında 

Karacadağ, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Diyarbakır havzası ile Şanlıurfa Platosunu ayıran ve sönmüş yanardağdır. En yüksek yeri 1952 m’dir. Karacadağ volkanı akışkan lavların oluşturduğu kalkan yanardağ yapısındadır.120 km çapa, 8000 km²’lik alana sahiptir. {879b1d787e315d92376d7d518bb96d36cb9b426bb5928f539684ca2ba863d1f9}2 gibi oldukça düşük yamaç eğimine sahiptir. Bazaltik lavlardan oluşur. Püskürmeler üç farklı dönemde olmuştur. Karacadağ; Diyarbakır, Şanlıurfa ve Mardin illerinin topraklarına yayılır. 

Karacadağ, 1200 yıldan beri İran ve Irak’taki Kürt aşiretlerinin Anadolu’ya yayılmış olup, konaklama işlevi görmüştür. Urfa, Mardin ve Diyarbakır il sınırlarında, üçünü birbirine bağlayan bir platodur. 

Bazalt taşları 

Karacadağ’ın püskürttüğü bazalt taşları Diyarbakırlı taş ustalarının ellerinde hayat buluyor. Karacadağ bölgesinde eskiden tüm evler bazalt taşlarından yapılırdı. Diyarbakır surlarının yapımında, Diyarbakır’ın tarihi mekanlarında ve yol dizaynında da bazalt taşları kullanılmıştır.  

Geçim kaynağı: Tarım ve hayvancılık

Karacadağ Bölgesinde insanlar geniş meraları olmasından kaynaklı hayvancılık ve tarım ile uğraşır. Eskiden pirinç ekilse de şimdilerde daha çok bahçe ürünlerine ağırlık verilmiş durumda. Karacadağ bölgesine çevre ilçelerden ve Diyarbakır’ın ilçelerinden hayvancılıkla uğraşanlar yazın Karacadağ bölgesinde gelir. Burada Kon dedikleri çadırlarda kışa kadar kalırlar. Konlarda (çadırlarda) yaşayan insanlar her türlü ihtiyaçlarını doğadan karşılar. Diyarbakır’ın Karacadağ bölgesinde çeşitli endemik bitkiler ve çeşitli hayvan popülasyonuna sahiptir. 

Bölgeye özgü kara yılanlar

Karacadağ’da kara yılanlar çok sık görülse de tilki, kurt, domuz, kertenkele ve akrep de bulunur. Fakat asıl yöreye nam salanlar yılanlar: Kara, kırmızı, sarımtrak, alaca (kahverengi-beyaz, sırtı maviye çalan karın kısmı beyaz), küt veya kör olan türleri var. Kırmızı yılanlar, kuyrukları üstünde başları dik yürürler. Nadir bulunan beyaz yılan mübarek sayılıyor. Karayılanlar, hem kırmızıları hem kendi cinslerini yiyorlar. Köylüler, çok kez iki karayılanın kuyrukları üzerine birbirine sarılarak dövüşüne veya sevişmesine tanık olmuşlar. Krem rengindeki yılan, uyuz keçilere ilaç olarak kullanılıyor. Gırbelk Köyü yakınlarında 1976-77 yıllarında insanlar açtıkları çukurlarda günde 20-30 teneke yılan çıkarıp atarlarmış. 

Bitki cenneti Karacadağ

Karacadağ bölgesinin bir bitki cenneti olduğunu da söyleyebiliriz. “Karacadağ’da Bitki Çeşitliliği” kitabına göre; yabancı araştırmacılar, yörenin florasıyla 19. yüzyıldan beri ilgilenmişler. 1957’te Davis ve Hedge isimli iki araştırmacı, öndemik Hesperis Hedgei türünü keşfetmişler. 1960’tan sonra geofitler (nadide çiçekler) toplanmış. Liliaceae-iridaceae familyasından 26 tür belirlenmiş. Dağ ve eteklerinde 39 familyadan 154 cinse ait 254 bitki türü olmak üzere toplam 258 fakson tespit edilmiş. 40-50 yıl öncesi az orman varmış: Başlıcaları meşe, mazı, çitlenbik, dardağan, alıç, menengiç, ahlat, yabani armut ve dişbudak bunlardandır. Endemik-nadir bitkinin yanı sıra buğdaygil-baklagil bitkisinin yabani akrabaları yaşıyor. Bu arada geven, pişik geveni, safran, düğün çiçeği, kenger, yılan yastığı, papatya, kan damlası ve sütleğen yörenin en fazla göze çarpan bitkileri olarak bilinir. Endemik bitkiler arasında şunları saymak mümkün: Hesperis Hedgei, Lathyrus trachcarpus, paracaryum. Sonuncu bitkinin 20-30 kadar örneğine rastlanmış. Endemik bir bitki olan Paracaryum Kurdistanicum’un 1200-1300 m. yükseklikte 200-250 kadar örneği mevcut. 

Yabani Soğan (Zilkura), Harput soğanı (sirım-girven), yabani soğan (serqiçik), Manisa lalesi-şakayık-dağ lalesi-anemon (çiçek a manga- kolbız), çiriş otu-yalancı çiriş (giha reş), dağ sümbülü (zul-zule kera), sucuk (gadri-zilka ereba), hanımtuzlugiller (zermasi-botapk), deli salep-it sarımsağı (pivenk), acı çiğdem, hasır otu-bataklık gülü, kar çiğdemi-katır çiğdemi (çiçek e qabani-cinnet-cıhenime), gözenek (pifok), orkide-salep, çiğdem, yılan dili (gari-gardi), dağ pırasası-sarı zambak (gullik-gülük), devetabanı-devetopalağı (çakmuz), kılıç otu (glayöl), inci sümbülü, kurt kulağı (kolbiz-guhmeşik), meşe navruzu, tatarcık-köpek otu (xiyarok), hanımtuzlugiller (şekrok), morbaş-gavur soğanı, çayır salebi (hiro), kurtkirişi (hiro), akbaldır-akpandur (serpiçe), kurt soğanı, akyıldız, tükrük otu, puşkinya (serhişing), kırmızı düğünçiçeği-gelincik (kulilka sor), sarı düğün çiçeği (zul), Mezopotamya sümbülü, teke sakalı-dağ çöveni (bırçalık), kıvrım-yemlik (gezel), vargetgülü-kışnergizi (vehvehe-vehvehok), damkoruğugiller (kasımatu), peygamber çiçeği (payavşani, de’lık). 

pasurunsesi

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.