DOLAR 33,1952 -0.11%
EURO 36,0226 -0.6%
ALTIN 2.548,96-1,98
BITCOIN 22120384,19%
Diyarbakır
37°

AÇIK

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

1950-1980 yılları arasında Diyarbakır Suriçi Bölgesinin planlanması

1950-1980 yılları arasında Diyarbakır Suriçi Bölgesinin planlanması

1951 yılında Gayrimenkul Eski Eserler Anıtlar yüksek kurulu kurulmuştur. Kentsel sitler hakkında karar alınmadığı için Surların bulunduğu alanlar korunamamıştır.Yapılaşma kararıyla birçok geleneksel ev yıkılmıştır, kat yükseklikleri artmıştır. Nüfusun yoğunluğu iş merkezlerinin etrafında oluşmaya başlamıştır.Suriçinde 1950'lere kadar 1-2 katlı geleneksel avlu evleri 1-2 katlı hanlar vardı. 1954'te, çıkarılan 6217 sayılı Kanun, kat mülkiyetine izin vermiştir, Suriçi'nde merkeze yakın evlerin ticari işyerlerine dönüştürülmesi ve 1-2 katlı geleneksel avlu evlerin yıkılarak 4-5 katlı apartmanlara dönüşüm sürecine girmiştir

ABONE OL
23 Mart 2024 02:20
1950-1980 yılları arasında Diyarbakır Suriçi Bölgesinin planlanması
0

BEĞENDİM

ABONE OL

23 Mart 2024 02:20


Haber: Haber Merkezi

1932 yılında İzzet Paşa Caddesi üzerine 4 otel, 30 dükkan, 15 ev yapılmasına karar verilen imar planı hazırlanmıştır. Bu cadde iş merkezi haline getirilerek Ticaret ve İş merkezleri bu alana yayılmaya başlamıştır.
Geleneksel evlerin yerine konut ve iş yerleri yapılmaya başlanmıştır. Konut alanları ticaret alanları olarak kullanılmıştır. Merkeze yakın olan arsalar değerlenmiştir.1959 yılında 1/5000 ölçekli ilk Nazım İmar planı yapılmıştır. İmar planın amacı Suriçi‘ndeki yolların genişletilmesi ve Sur dışındaki yollar ile bağlantının sağlanmasıdır. Surlara dayanarak yapılan yapıların durdurulması planlanmıştır.Tarihi yapılar yolların genişlemesinden dolayı yıkılmaya başlamıştır. Ticari bölgelerde ana yollar üzerine yüksek katlı yapılar yapılmıştır. Suriçi bölgesi için sit alanı kararı alınmadığından bölge korunamamıştır. 1965- 1967 yılları arasında Suriçi ve Sur dışını birbirine bağlayan imar planları hazırlanmıştır. Bu planlamalar Suriçi‘ne yüksek katlı betonarme bina yapılmasını ve Sur dışına yerleşimi yasal olarak sağlamıştır.


Suriçi‘nde yoğun yapılaşma başlamıştır. Yoğun göç ve nüfus artışından ortaya çıkan kaçak yapılaşmanın önüne geçilememiştir.1990 yılında zorunlu göçten Suriçi‘nde yerleşim artmıştır. Geleneksel evlerin tahribinin en fazla arttığı yıllardır. Surun dışına bitişik barakalar yapılarak surlara zarar verilmiştir. 1990 yılında Suriçi bölgesindeki konut dokusu zarar görmüştür. Geleneksel evlerin sayıları azalmıştır.Kentteki nüfus yoğunluğu arttıkça, yeniden inşa edilen kent dışı şehir yerleşimlerindeki gelişmeler “Ofis Bölgesi” nin gelişimi Önceki imar durumlarında, bu bölgede inşa edilen iki katlı evler yıkılarak bugün göründüğü gibi yoğun şekilde apartmanlaşmaya başlanmıştır.Yeni yönetim binaları, kamu binaları ve çevresinde konutlarıyla ortaya çıkan Yenişehir, cumhuriyetin Diyarbakır’da kent bazında sembolü haline gelir. 1930’lu yıllarda yönetim Yenişehir’e kaymadan önce yönetim binası İç Kale’deydi. 1930’da dönemin Valisi tarafından Sur’da hava akışını sağlamak ve sur dışına kentin gelişimini sağlamak için surların yıkım kararı alınır, fakat tepkiler oluşunca bundan vazgeçilir. Vazgeçilmesine kadar olan sürede DağKapı mevkinde yapılan yıkım, yeni kente açılan kapı vazifesini görmeye başlar.Bu amaçla sur dışına vilayet konağı, hastane, kışla gibi resmi binalar yapıldıysa da halk 1945’li yıllara kadar sur içinde kalmayı tercih etmiştir. 1940’lı yıllara kadar sadece sur içinde bulunan kentli nüfus, zamanla Suriçi’nin artan nüfusun barınma ihtiyacını karşılayamamasından ötürü sur dışına çıkmaya başlamıştır. 1950’li yılların ilk dönemine kadar yavaş seyreden bu hareket, 1950’li yılların ikinci yarısından itibaren hız kazanmıştır.Plan, Yenişehir, Dağkapı, Urfakapı ile istasyon arasındaki geniş alanda yapılır. Bunun nedeni ise arazinin düz olması, demiryolu ve istasyona yakınlığı, kente içme suyunun kolaylıkla ulaşabileceği konumda olmasıdır. Cumhuriyetin simgesel yapılarının kamu kurumlarının daha çok Yenişehir’de inşa edilmesi sur dışına dönük imarı hızlandırır. Sur İçi’nin konut stokunun buna cevap vermemesi Yenişehir’de iki katlı bahçeli konutların inşa edilmesine neden olur.


1923-1950 arasında Yenişehir tam anlamıyla bir şantiyedir. 1923-1940 yılları arasında Yenişehir’e doğru bir göç dalgasının yaratılmak istenmesi imar işlerinin hızlanmasına neden olur. 1923-1940 arası Vali Konağı, Subay Orduevi, Astsubay Orduevi, Gar Binası, Genel Müfettişlik Binası ve Konağı, Komutanlık Konağı, Tekel İçki Fabrikası, Halkevi, Nafıa Binası ve İnönü İlkokulu inşa edilir.1932 yılında şehir içi yollar genişletilerek bulvar haline getirilir. 1940-50 yılları arasında ise Asker Hastanesi, Postane Binası, Lise, Tekel Binası ve Tarım İl Müdürlüğü Binası inşa edilir.
Sur’un dışında yeni bir kent kurulurken 1930’larda surların yıkım kararı sonrası yeni inşa edilecek kentle bağlantısının kurulması için Dağkapı, Urfakapı açılır. Anahattaki yollar genişletilerek Yenişehir’le bağlantılı bir ulaşım ağı geliştirilmesi amaçlanır.Nüfusun idari personel ve askeri personelin varlığıyla daha da artarken konut sıkıntısı yaşanır. Yıkılan konutların yerine modern konutlar yapılmakla birlikte otel ve dükkanlar inşa edilir. 1940’lı yıllarda ise kentin nüfusu 66.103’tür ve hepsi Sur içinde yaşar.(Kaynak:Mustafa İlik)

pasurunsesi

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.