DOLAR 33,0501 0.62%
EURO 36,0334 0.47%
ALTIN 2.561,530,49
BITCOIN 19084220,88%
Diyarbakır
39°

AÇIK

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

1800’li yıllarda Diyarbakır’daki sağlık misyonerleri

1800’li yıllarda Diyarbakır’daki sağlık misyonerleri

Amerikan Board, 1820 yılında ilk misyonerlerini Osmanlı topraklarına gönderdiği tarihten 13 yıl sonra sağlık çalışmaları için tıp misyonerlerini bölgeye göndermeye başlamıştır.

ABONE OL
19 Mart 2024 02:49
1800’li yıllarda Diyarbakır’daki sağlık misyonerleri
0

BEĞENDİM

ABONE OL

19 Mart 2024 02:49


Haber: Haber Merkezi

Misyonerler eğitimle ulaşılamayan Müslümanlara ve özellikle uzak köylere nüfuz etmenin sağlık misyonerliği aracılığıyla mümkün olduğunu, doktor misyonerlerinin çalışmalarında görmeye başlamıştı. Sağlık faaliyetlerinin misyonerler için tarihsel ve dinsel nedenleri de bulunmaktaydı. Hristiyan inancında İsa’nın gücünü şifa yoluyla kazandığı ifade edilir. Amerikan Board, Osmanlı topraklarında faaliyetlerine başladıkları ilk dönemlerden
itibaren sağlık alanında görevlendirdikleri misyonerlerine gezici hekimlik yaptırmıştır.
Gezici hekimlik çalışmaları özellikle kırsal bölgelerde yapılmaktaydı. 19. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin de içinde bulunduğu Doğu ve Ortadoğu ülkelerinde önemli sağlık problemleri yaşanmaktaydı. Özellikle salgın hastalıklar baş edilemez bir sorundu. Adı geçen bölgelerde hasta sayısının kabarık olması ve hâlâ geleneksel tedavi yöntemlerinin uygulanması, misyonerlerin sağlık çalışmalarına daha fazla imkân sağlamış ve onların halkla sıcak ilişkiler
kurmalarını kolaylaştırmıştır. Sağlık alanındaki yetersizlik nedeniyle Osmanlı yönetiminin, misyonerlerin tıbbi faaliyetlerine çoğunlukla hoşgörüyle baktığı da ifade edilmektedir.
Misyoner doktorlar bölgeye ilk geldiklerinde mesleklerini icra etmek için bir hastane ortamı olmadığından evlerini klinik olarak kullanmaktaydılar. Bu doktorlar aynı zamanda yerli bölge halkından yetenekli olanları da eğiterek yardımcıları yapmışlar ve zamanla bu yardımcı kişiler tecrübelerini kullanmışlardır. Bu şekilde eğitim verme konusunda Dr. Grant, Dr. Henry S. West, Dr. Azariah Smith uygulamanın öncülleri olmuşlardır. Zamanla hastane
kurma düşüncesi gelişmiş ve 1880’lerden itibaren daha donanımlı hastaneler kurmaya başlamışlardır. Birinci Dünya Savaşı’ndan önce Merzifon, Sivas, Talas, Konya, Antep, Adana, Harput, Van, Erzurum, Mardin ve Diyarbakır gibi bölgelerde misyonerler hastaneler kurmuşlardır.

Tarihsel süreçte birçok uygarlığa ev sahipliği yapan Diyarbakır Osmanlı döneminin önemli yerleşim merkezlerinden biri olmuştur. Söz konusu coğrafyada farklı etnik ve dini grupların varlığı tarihsel süreç içerisinde devam edegelmiştir. Burada yaşayan başta Süryaniler, Ermeniler ve Nasturiler, misyonerlerin hedef kitlesi olmuştur. Diyarbakır’daki Amerikan misyonerlerinin hedefinde de Ermeniler, Nasturiler, Keldaniler ve Süryani Kadim
Ortodokslar (Yakubi) bulunuyordu. Amerikan Board’ın Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya yönelik ilgisi Elia Smith ve Henry O. Dwight’ın 1830 yılında İstanbul’dan başlayıp, Ankara, Erzurum Kars ve Tiflis’e uzanıp, oradan Erivan, Tebriz ve Urmiye’ye kadar yaptıkları araştırma gezisinin sonucunda meydana geldiği belirtilmektedir. Her iki misyoner de hem Nesturîler ve hem de Ermenilere yönelik misyon çalışmasının gerekliliğini hazırladıkları raporlarında misyon merkezine iletmişlerdir. Amerikan Board, 1835 yılında ağırlıklı olarak Musul, Diyarbakır bölgesi ile İran’ın Urumiye bölgesinin oluşturduğu üçgende yaşayan Nasturî lere yönelik bir misyon kurma kararı
almıştır. Hakkâri bölgesindeki Nasturî ler arasında çalışmak üzere, doktor olmasının insan ilişkilerinde ve bölgedeki seyahatinde işleri kolaylaştıracağı düşünüldüğünden Dr. Asahel Grant seçilmiştir. Dr. Grant, 1839 yazında, İstanbul’dan gelecek misyoner Henry A. Homes ile buluşarak Hakkâri bölgesine doğru yola devam etmek üzere Diyarbakır’a geldi. Grant’ın ziyaret ve değerlendirmelerinin bir sonucu olarak 1841 yılında Amerikan Board, Hakkâri
bölgesinde “Bağımsız Nasturi Misyonu”nu kurmuştur.

Dr. Grant’tan sonra Urumiye misyonunu, 1849’da bölgeye gelen Justin Perkins devralmıştır. Bundan sonraDiyarbakır merkezli çalışmalar Musul’a yönelik faaliyetlerin ikmal üssü olarak düşünülmüştür. Ancak Hakkâri-Botan Nasturîleri 1840’lı yıllarda bölgedeki Kürt Beyleri’nin saldırıları sonucu büyük oranda öldürüldüler ve sağ kalanlar da Musul bölgesine kaçınca, Amerikan Board, Nasturîlere yönelik çalışmalarını durdurdu. Nasturî Misyonu’nun kapanmasından sonra 1850’de Diyarbakır, Asurî (Keldani, Süryani, Yakubi, Nasturi
topluluklarına verilen genel isim) misyonunun kurulması kararlaştırılmıştır.Amerikan Board, Diyarbakır’da misyon teşkilatını kurması için 1851 yılında George W. Dunmore ve eşi Susan W. Dunmore’ı bölgeye göndermiştir. Dunmore çifti, bir süre Antep’teki misyon merkezinde Türkçe öğrenmek için kalmış ve aynı yıl Diyarbakır’a geçmişti. Bir yıl sonra Henry Lobdell eşi ile beraber Antep ve Urfa üzerinden Diyarbakır’a gelerek misyon çalışmalarına katıldı.
Daha sonra bu guruba misyoner Augustus Walker katılmıştır.Bu süreçte kilisenin kurulduğu ve şehirde 1859 sonunda 61 kişinin Protestan olduğu belirtilmektedir. Diyarbakır’dan ayrılan İngiliz Konsolosu W. R.Holmes’in evi ibadet ve eğitim amaçlı kullanılmak üzere misyonerlerce 1000 dolara satın alınmıştır. 1864 yılında Diyarbakır genelinde misyoner okul sayısının 6’ya ulaştığı, buradaki öğrencilerin sayısının da 178 olduğu ifade edilmektedir. Amerikan misyonerlerinin Diyarbakır merkezde iki Çüngüş’te kız-erkek ve Palu’da erkek Ermeni yetim
çocuklar için yetimhane açmışlardır

pasurunsesi

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.