DOLAR 33,1178 0.07%
EURO 36,0978 -0.26%
ALTIN 2.583,36-0,66
BITCOIN 2114475-0,96%
Diyarbakır
37°

AÇIK

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

17-23 Aralık Tarihinde Türkiye ve Dünya Tarihindeki Önemli Olaylar

17-23 Aralık Tarihinde Türkiye ve Dünya Tarihindeki Önemli Olaylar

ABONE OL
17 Aralık 2023 11:25
17-23 Aralık Tarihinde Türkiye ve Dünya Tarihindeki Önemli Olaylar
0

BEĞENDİM

ABONE OL

17 Aralık 2023 11:25


Haber: AjansBizim

Menemen’de yedek subaylığını (küçük zabit) yapan öğretmen Mustafa Fehmi Kubilay, 23 Aralık 1930’da Nakşibendî tarikatından Derviş Mehmet ile arkadaşları tarafından şehit edildi.

Menemen olayları, Derviş Mehmet ile birkaç yardakçısının, ellerinde yeşil bayrakla Menemen’e baskın düzenlemeleriyle başladı. ”Mehdi” olduğunu iddia eden, şeriat isteyen Derviş Mehmet, ”yetmiş bin kişilik halife ordusunun da yakında geleceği”ni öne sürdü ve Gazal Camisi’ndeki yeşil bayrağı alarak halkı ayaklanmaya çağırdı. Karşılarına tek başına dikilen Kubilay’ı önce tüfekle vuran, bu sırada göreve koşan Hasan ile Şevki adlı iki bekçiyi de şehit eden Derviş Mehmet ve yanındakiler, Kubilay’ın başını kesip bir sırığa taktı.

Olay, Alay komutanlığından gelen makineli tüfek birliğinin ateşiyle bastırıldı. Derviş Mehmet ve iki adamı (Sütçü Mehmet, Şamdan Mehmet) olay yerinde öldürüldü. Olayın daha sonra ”birkaç meczubun işi” olmadığı; Cumhuriyet rejimine karşı girişilmiş cahilce, fakat planlı bir ayaklanma olduğu anlaşıldı. Menemen, Manisa ve Balıkesir’de 31 Aralık 1930’da sıkıyönetim ilan edildi. (Sıkıyönetim Menemen’de 7 Mart 1931’de; Manisa ve Balıkesir’de 28 Şubat 1931’de kaldırıldı.)

1 Ocak 1931’de Mustafa (Muğlalı) Paşa başkanlığında Divanı Harp kuruldu. 15 Ocak 1931’de biten yargılama sonunda idama mahkûm edilen 36 sanıktan 28’inin kararı 3 Şubat’ta Kubilay’ın şehit düştüğü yerde infaz edildi.

Gün gün tarihte haftanın belli başlı öteki olayları şöyle:

17 Aralık

1273- Mevlana Celaleddini Rumi öldü.

1399- Avrupa’ya Moğol istilası başladı.

1777- Fransa, Amerika’nın bağımsızlığını kabul etti.

1830- Güney Amerikalı direnişçi Simon Bolivar öldü.

1903- Wright kardeşler ilk uçuşu gerçekleştirdi.

1908- İttihat ve Terakki Cemiyeti, II. Meşrutiyet’in ilanından sonra İttihat ve Terakki Fırkası adını aldı.

1918- Fransız askerleri denizden Mersin’e çıkarma yapmaya başladı. (Mersin, Tarsus, Adana, Ceyhan, Misis ve Toprakkale işgal edildi.)

1926- Uşak Şeker Fabrikası açıldı.

1930- Serbest Cumhuriyet Fırkası kendisini feshetti.

1934- Kasım 1934 tarihli Kanun ile ”Kemal” öz adlı Türkiye Cumhurbaşkanı’na verilen ”Atatürk” soyadının veya bunun başına ve sonuna söz konarak yapılan adların hiçbir kimse tarafından öz ve soyadı olarak alınamayacağına dair Kanun TBMM’de kabul edildi.

1971- Pakistan, Hindistan yenildi ve ateşkes ilan edildi.

1981- Kızıl Tugaylar terör örgütü İtalya’daki en yüksek rütbeli NATO askeri olan General James Dozier’i kaçırdı.

1997- İsmail Alptekin başkanlığında Fazilet Partisi kuruldu.

2004- AB, Türkiye ile 3 Ekim 2005’te müzakerelere başlama kararı aldı.

2004- Irak’ın Musul kenti yakınlarında uğradıkları silahlı saldırı sonucu beş Türk güvenlik görevlisi şehit oldu.

2009- Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, yönetmen Ali Taygun vefat etti.

2010- Euro bölgesinde ekonomik kriz: IMF, İrlanda için 22,5 milyar avroluk kredi paketini onayladı.

2016- Kayseri’de Komando Tugayı askerlerinin bulunduğu otobüse yönelik bombalı saldırıda 15 asker şehit oldu, 50 asker yaralandı. 

18 Aralık

1111- İslam düşünürü İmam Gazali öldü.

1482- Gedik Ahmet Paşa, II. Bayezıd tarafından idam ettirildi.

1865- Amerika Birleşik Devletleri köleliği kaldırdı.

1923- Yunan Kralı Konstantin, oğlu II. George lehine tahtından feragat ettiğini açıklayarak ülkesini terk etti.

1929- Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kuruldu.

1955- Türk Milli Futbol Takımı, Portekiz’i 3-1 yendi.

1956- Japonya Birleşmiş Milletler’e kabul edildi.

1957- ”Kwai Köprüsü” (The Bridge on the River Kwai) filminin ilk gösterimi New York’ta yapıldı.

1969- Yavuz Zırhlısı sökülmek üzere Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’na satıldı.

1969- İngiltere Parlamentosu cinayet suçlarında ölüm cezasını kaldırdı.

1970- 41’ler Demokratik Parti’yi kurduklarını açıkladı. Kurucular arasında Ferruh Bozbeyli, Saadettin Bilgiç, Talat Asal, Neriman Ağaoğlu, Nilüfer Gürsoy, Mutlu ve Yüksel Menderes de yer aldı.

1975- Gölcük Tersanesi’nde ilk Türk denizaltısının yapımına başlandı.

1980- Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) İstanbul davası başladı. Davanın 1.477 sanığı vardı.

1983- Erdal İnönü SODEP Genel Başkanı oldu.

1988- Toplum bilimci Prof. Dr. Niyazi Berkes 80 yaşında öldü.

1996- Peru’da Tupac Amaru gerillaları başkent Lima’daki Japon Büyükelçiliğini bastı. Gerillalar 500 kişiyi rehin aldı.

2002- Ankara Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Necip Hablemitoğlu, evinin önünde suikasta kurban gitti.

2006- ”Tom ve Jerry”, ”Ayı Yogi”, ”Çakmaktaş Ailesi” gibi sevilen çizgi filmlerin ve ünlü çizgi karakterlerinin yaratıcılarından Joseph Barbera 95 yaşında öldü.

2022- Katar’da yapılan 2022 FIFA Dünya Kupası’nı penaltılarda Fransa’yı 4-2 yenen Arjantin kazandı. 

19 Aralık

1805- Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız ordusu Varşova’ya girdi.

1918- Bahçe, İslahiye, Hassa, Mamure, Osmaniye (Cebelibereket) işgal edildi.

1919- Mustafa Kemal ve Heyeti Temsiliye, Sivas’tan Ankara’ya hareket etti.

1920- Milli Mücadele’yi destekleyen ”Antalya’da Anadolu” gazetesi yayımlanmaya başlandı.

1941- II. Dünya Savaşı’nda, İstanbul’da ekmek karneye bağlandı.

1948- İzmir Şehir Tiyatrosu ve Sergi Sarayı yandı.

1950- Dwight D. Eisenhower, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı (NATO) kuvvetleri komutanlığına atandı.

1965- De Gualle, Fransa Cumhurbaşkanlığına yeniden seçildi.

1966- Yazar, film yapımcısı İhsan İpekçi 67 yaşında öldü.

1968- Piyanist İdil Biret, Paris’te dünyanın ünlü beş virtüözüyle konser verdi.

1969- Amerikan 6. Filosu, İzmir’e geldi. Filonun gelişi protesto edildi ve Amerikalı denizciler tartaklandı.

1972- Vatan gazetesinin sahibi Gazeteci Ahmet Emin Yalman 84 yaşında İstanbul’da öldü.

1984- Çin ve İngiltere, Hong Kong’un 1997’de Çin’e devri konusunda anlaştı.

1987- Uluslararası Cumhuriyet Halter Turnuvası’nda Naim Süleymanoğlu ilk kez milli mayoyu giydi. 60 kiloda koparma (150 kg), silkme (188,5 kg) ve toplamda (337,5 kg) kendisine ait dünya rekorlarını yeniledi.

1992- Somali’de Umut Operasyonu başlatıldı. Türk Birliği de bu harekâta katıldı.

2000- Ölüm orucu ve açlık grevlerinin devam ettiği 20 cezaevine müdahale edildi. ”Hayata Dönüş” adı verilen operasyonun ilk gününde, Çanakkale ve Ümraniye cezaevleri hariç 18 cezaevinde eylem sona erdirildi.

2001- Kabil’e en az 3 bin kişiden oluşacak uluslararası güç konuşlandırılması için BM Güvenlik Konseyi onay verdi.

2002- Edebiyatçı Memet Fuat 77 yaşında öldü.

2009- Türk sinemasının usta yönetmenlerinden Zeki Ökten vefat etti. 

2016- Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Andrey Karlov, bir sergideki silahlı saldırıda öldü. 

20 Aralık

1683- II. Viyana Kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa, boğularak idam edildi.

1924- ”Kırkkilise”nin adı ”Kırklareli” olarak değiştirildi.

1938- İlk elektronik televizyon sisteminin patenti alındı.

1942- Erbaa Niksar’da 7,0 büyüklüğündeki depremde 3 bin kişi öldü.

1955- 1954 seçimlerinden sonra DP’den ayrılan bazı milletvekilleri ”Hürriyet Partisi”ni kurdu.

1964- İstanbul Ali Sami Yen Stadı’nın açılışı faciaya sahne oldu. Türkiye Bulgaristan maçı öncesinde izdiham sonucu açık tribünlerden birinin demir parmaklıkları parçalandı: 83 kişi yaralandı.

1968- ABD’li yazar John Steinbeck öldü.

1970- İstanbul’da kapıcılar yürüyüş yaptı.

1993- Tiyatro ve Sinema Sanatçısı Hulusi Kentmen 81 yaşında öldü.

2006- Türkmenistan Devlet Başkanı Saparmurat Niyazov Türkmenbaşı, 66 yaşında kalp krizinden öldü.

2007- Tiyatro sanatçısı Savaş Dinçel 65 yaşında vefat etti.

2012- Ses sanatçısı Kamil Sönmez yaşamını yitirdi. 

21 Aralık

1603- Padişah III. Mehmet öldü.

1840- Vatan şairi Namık Kemal doğdu.

1879- Sovyetler Birliği lideri Stalin doğdu.

1918- Padişah Sultan Vahdettin, Meclisi Mebusanı feshetti.

1925- Sovyet sinema yönetmeni Sergey Ayzenştayn’ın ”Potemkin Zırhlısı” adlı filmi gösterime girdi.

1937- İlk uzun, sesli ve renkli çizgi film olan Walt Disney’in yapımcılığındaki ”Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler”in galası yapıldı.

1943- Eski adalet bakanlarından, hukuk ve devrim tarihçisi Dr. Mahmut Esat Bozkurt öldü.

1948- Serbest İrlanda bağımsızlığını ilan etti.

1958- De Gaulle, Fransa’da 5. Cumhuriyetin başkanı seçildi.

1961- Londra’dan Tel Aviv’e giden İngiliz hava yolları British Airways yolcu uçağı, Esenboğa Havaalanı’ndan ayrılışından bir dakika sonra düşerek parçalandı: 26 kişi öldü, sekiz kişi yaralandı.

1971- TL’nin değeri yeniden belirlendi. 1 dolar 14 lira oldu.

1972- Doğu Berlin’de iki Almanya arasında ”Temel Anlaşma” imzalandı.

1979- Sovyetler Birliği, Afganistan’ı işgal etti.

1988- Pan-Am Hava Yollarına ait Boeing 747 tipi yolcu uçağı, Londra New York seferini yaparken, İskoçya’nın Lockerbie kasabası üzerinde infilak etti: 275 kişi öldü.

1989- ABD, Panama’yı işgal etti.

1991- DİSK Genel Başkanı Abdullah Baştürk 62 yaşında öldü.

1991- Rusya, Belarus, Ukrayna, Kazakistan, Moldova, Azerbaycan, Ermenistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Kırgızistan liderleri, bir araya gelerek Sovyetler Birliği’ne son verdi.

2000- 23 Nisan 1999’a kadar işlenen suçlardan dolayı şartla salıvermeye, dava ve cezaların ertelenmesine olanak tanıyan yasa TBMM’de kabul edildi.

2010- Fenerbahçe bayan voleybol takımı, finalde Brezilya’nın Sollys Osasco takımını 3-0 yenerek Kulüplerarası Dünya Şampiyonu oldu.

2011- TBMM’nin güvenlik tüm güvenlik işlerinin polise devrinin ardından sadece şeref nöbeti tutan askerler de ayrıldı. 

2016- İstanbul’da Kazlıçeşme-Göztepe Avrasya Tüneli ulaşıma açıldı. 

22 Aralık

1453- İstanbul Üniversitesi (Darülfünun) kuruldu. Darülfünun,

1933’te üniversiteye dönüştürüldü.

1574- Padişah III. Murat tahta çıktı.

1829- İlk yolcu taşıyan demiryolu hattı ”Baltimore-Ohio Demiryolu” açıldı.

1895- Halka açık ilk sinema gösterimi, Paris’te, Rennes Sokağı’nda yapıldı. 28 Aralık’tan itibaren de Capucines Bulvarı’ndaki Grand Cafe’nin bordum katında düzenli gösterimler başladı. Sinemaya adını verenler, kaydında ve gösteriminde kullanılan makineyi icat edip ilk filmleri çekenler, Lyon’lu Lumiere kardeşlerdi.

1914- Harbiye Nazırı ve Erkanı Harbiye Umumiye Reisi Enver Paşa’nın, Rus işgali altındaki toprakları kurtarmak ve Rusya içlerine ilerlemek amacıyla planladığı ”Sarıkamış Harekâtı” başladı. Harekât on binlerce askerin ölümüyle sonuçlandı.

1932- Hindistan’daki İngiliz yönetimi, 28 bin mahkûmu serbest bıraktı. Mahkûmlar arasında Mahatma Gandhi de vardı.

1938- Bilim insanı Otto Hahn tarafından ilk atom çekirdeği patlatıldı.

1959- Yazar Ziya Şakir 75 yaşında öldü.

1962- Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kuruldu.

1978- Kahramanmaraş olayları başladı. 26 Aralık’a kadar süren olaylarda 111 kişi öldü, 176 kişi yaralandı.

1979- Paris’teki Turizm ve Tanıtma Bürosu Müdürü Yılmaz Çolpan, ASAL militanlarının silahlı saldırısında öldürüldü. 

1989- Oyun yazarı Samuel Beckett Paris’te yaşamını yitirdi. 

1992- Futbolcu Tanju Çolak, dokuz yıl hapse mahkûm edildi. Çolak yurda kaçak Mercedes sokmaktan yargılanmaktaydı.

1999- Hükümet Egebank, Yaşarbank, Yurtbank, Sümerbank ve Esbank’a el koydu.

2002- Afganistan’da Hamid Karzai’nin başkanlığında kurulan geçici yönetim görevine başladı.

2004- Türkiye’nin ilk kadın pilotlarından Nezihe Viranyalı 79 yaşında öldü. 

2015- 12 Eylül askeri darbesi sonrasında başbakanlığı üstlenen Bülent Ulusu öldü. 

23 Aralık

1872- Vefa Lisesinde eğitime başlandı.

1876- I. Meşrutiyet, II. Abdülhamit’in hattı hümayunuyla ilan edildi. I. Meşrutiyet 13 Şubat 1878’de sona erse de ülkede ”parlamento” düşüncesini doğurdu.

1888- Ağır depresyon geçiren ressam Vincent Van Gogh kulağını kesti.

1930- Menemen’deki gerici ayaklanmada yedek subay öğretmen Kubilay katledildi.

1931- Romancı Mehmet Rauf 56 yaşında öldü.

1941- Japonya, Hong Kong’u işgal etti.

1963- Rum tedhişçiler, Lefkoşa’da Dr. Binbaşı Nihat İlhan’ın eşi ve üç çocuğunu katletti.

1979- Türk Hava Yolları’nın Trabzon adlı uçağı Samsun-Ankara seferini yaparken yoğun sis nedeniyle düştü; 39 kişi öldü.

1980- Mısır’ın Ankara Büyükelçiliğini basan dört Filistinli idama mahkûm edildi.

1986- Altı yıldır süren DİSK davası sona erdi, konfederasyon kapatıldı. 1477 sanıktan 264’ü için 15 yıla kadar varan hapis cezaları verildi.

1996- Bergama halkı siyanürlü altın aranmasını protesto amacıyla çıplak yürüyüş yaptı.

2009- Tiyatro sanatçısı Cüneyt Gökçer, 89 yaşında vefat etti. 

2011- Siyasetçi, Adnan Menderes’in oğlu Aydın Menderes yaşamını yitirdi. 

2013- Kendi adıyla bilinen silahı geliştiren Rus General Mihail Kaleşnikov öldü. 

2021- Bestekar Alaaddin Yavaşça yaşama veda etti. 

 

pasurunsesi

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.